Układ odpornościowy dziecka – czy geny mają znaczenie?

W okresie jesienno-zimowym dzieci chorują częściej niż zwykle. Jeśli jednak u malucha od dłuższego czasu można zaobserwować spadek odporności, pleśniawki i częste infekcje – warto sprawdzić co jest tego przyczyną. Najgroźniejszą są wrodzone choroby układu odpornościowego, związane z obecnością nieprawidłowego genu/genów. Informacja zapisana w genach dziecka pozwala bowiem budować kluczowe dla działania tego układu składniki.

Spadek odporności – kiedy można o nim mówić?

Większość dzieci choruje kilka razy rocznie, zwykle jednak infekcje są łagodne. O obniżonej odporności można mówić w sytuacji, gdy dziecko choruje więcej niż 8 razy w roku. Inne symptomy to stosunkowo częste zapalenia ucha, wystąpienie poważnych infekcji (np. płuc), problemy skórne, infekcje grzybicze czy nawet kłopoty ze wzrostem i przybieraniem na wadze. Kłopoty ze zdrowiem wcale nie muszą wystąpić w wieku niemowlęcym, a nasilenie objawów może być różne na przestrzeni lat.

Skąd bierze się obniżona odporność?

Istnieje wiele czynników, które niekorzystnie wpływają na odporność dziecka. Może to być np. nieprawidłowa dieta – uboga w wartościowe składniki odżywcze i bogata w cukier. Za spadek odporności może odpowiadać też wychowanie „pod kloszem”, ponieważ układ odpornościowy nie ma jak „ćwiczyć”. Inne możliwe przyczyny to duży stres, zbyt mało snu, narażenie na dym papierosowy czy częste stosowanie antybiotyków.

Najpoważniejszym problemem obniżającym odporność są jednak wadliwe geny i związane z nimi pierwotne niedobory odporności. W ich przebiegu organizm dziecka nie radzi sobie z bakteriami, wirusami i grzybami, które u zdrowej osoby nie powodują żadnych nieprawidłowości.

Pierwotne niedobory odporności – dotyczą nawet 6 milionów osób na świecie [1]

Niestety wiele z nich nie jest prawidłowo diagnozowanych i leczonych. Zespół ekspertów Europejskiego Towarzystwa Niedoborów Odporności i Jeffrey Modell Fundation wyodrębnił 10 sygnałów ostrzegawczych mogących świadczyć właśnie o pierwotnym niedoborze odporności [2]. Należą do nich m.in. dwie infekcje zatok podczas roku, zahamowanie przybierania na wadze i wzroście, obecność przewlekłej grzybicy czy czterokrotne zapalenia ucha w ciągu roku. Występowanie min. jednego z tych objawów jest wskazaniem do dalszej diagnostyki.

Czy to wrodzona choroba immunologiczna? Warto zbadać geny

Pierwotne niedobory odporności najczęściej mają podłoże genetyczne. Jeśli istnieje podejrzenie ich wystąpienia, warto przebadać więc geny dziecka. Obecnie dostępne są badania, które pozwalają przeanalizować geny pod kątem kilkunastu wrodzonych chorób immunologicznych za jednym razem. Diagnostyka obejmuje też szczegółowy wywiad i badania krwi.

 

[1] Pierwotne niedobory odporności. Stan obecny oraz potrzeby diagnostyki i terapii w Polsce, Warszawa 2017.

[2] B. Pietrucha, E. Heropolitańska-Pliszka, M. Klaudel-Dreszler, B. Wolska-Kuśnierz, A. Matosek, E. Bernatowska, Wybrane zagadnienia z immunologii klinicznej – niedobory przeciwciał i niedobory komórkowe (część I), „Pediatria Polska” 2011, 86, 5.

Autor: www.badaniaprenatalne.pl

Zdjęcie: Vadim Guzhva/123rf.com

Podziel się